Gmina Świecie nad Osą

Gmina na tle kraju
Gmina na tle kraju

Gmina na tle województwa
Gmina na tle województwa

 

Charakterystyka gminy

 Gmina wiejska Świecie nad Osą zajmuje obszar 9 467 ha w północno - wschodniej części województwa kujawsko - pomorskiego. Jest położona na pograniczu mezoregionów Pojezierza Chełmińskiego, Iławskiego i Brodnickiego, w dorzeczu rzeki Osy, która jest główną osią odwadniającą teren.

Gmina na tle powiatu
Gmina na tle powiatu

 Jej wysokie walory przyrodniczo - krajobrazowe zostały uwzględnione w utworzonym w 1992 roku systemie obszarów krajobrazu chronionego województwa. 30% powierzchni gminy znajduje się w granicach "Obszaru doliny Osy i Gardęgi".
Świecie nad Osą jest typowo rolniczą gminą, podzieloną na 11 sołectw i zamieszkałą przez 4 704 osoby. Duże znaczenie rolnictwa na jej terenie wynika w znacznym stopniu z korzystnych warunków glebowych. Użytki rolne zajmują ponad 83% jej powierzchni.
Rolnictwo indywidualne stanowi podstawę gospodarki rolnej. Produkcja roślinna koncentruje się głównie na uprawie zbóż, rzepaku i buraków cukrowych, natomiast zwierzęca na hodowli żywca wieprzowego i bydła mlecznego. Obecnie funkcjonuje 419 indywidualnych gospodarstw rolnych, cztery oddziały Spółki z o.o. Stadniny Koni, Spółka z o.o. Agroplon i RSP Linowo. W zakresie przemysłu rolno - spożywczego działalność prowadzi 5 podmiotów.
Ponadto na terenie gminy zarejestrowanych jest około 75 podmiotów gospodarczych, z których ponad połowa zajmuje się handlem. Gmina należy do gmin poważnie zagrożonych strukturalnym bezrobociem.
Wydatki budżetu w przeliczeniu na jednego mieszkańca wyniosły w 2002 roku 1 639 zł. Trudna sytuacja gospodarcza mieszkańców ma swoje odzwierciedlenie w wysokości budżetu, a szczególnie udziału w nim dochodów własnych, w wysokości około 25%. Pozostałe 75% budżetu stanowią dotacje i subwencje. Największe wydatki realizowane w ramach budżetu stanowią koszty utrzymania placówek oświatowych (na ten cel przeznacza się średnio około 35% budżetu). Drugą co do wielkości pozycja w budżetach dotychczasowych lat stanowiły wydatki inwestycyjne. Ich średnioroczna wielkość to 23% budżetu gminy. Przy niewielkich dochodach gminy realizacja wszystkich przedsięwzięć uzależniona jest w znacznej mierze od wielkości pozyskanych środków pozabudżetowych. Gmina często korzysta z kredytów i pożyczek preferencyjnych w celu uzupełnienia wkładu własnego w realizację danego przedsięwzięcia.
Najważniejszymi zadaniami w ostatnich kilkunastu latach, oprócz inwestycji związanych z gospodarka ściekową było:
· wybudowanie Szkoły Podstawowej w Świeciu nad Osą,
· wybudowanie Gminnego Wysypiska Odpadów w Świeciu nad Osą,
· wykonanie zmian systemów ogrzewania z węglowego na olejowe na obiektach komunalnych,
· przeprowadzenie remontu i rozbudowy Szkoły Podstawowej w Linowie,
· budowa sal gimnastycznych w Linowie, Bursztynowie i obecnie w Lisnowie,
· wybudowanie 56 457 m sieci wodociągowej i 1 stacji uzdatniania wody,
· wybudowanie dwóch świetlic wiejskich,
· wdrożenie systemu gromadzenie i odbioru odpadów,
·  zaadoptowanie budynku byłej Szkoły Podstawowej w Świeciu nad Osą dla potrzeb Środowiskowego Domu Samopomocy.
Gospodarką wodno - ściekową na terenie gminy zarządza Zakład Użyteczności Publicznej w Świeciu nad Osą, który jest zakładem budżetowym gminy.

Nagrody gminy Świecie nad Osą w dziedzinie ochrony środowiska:

1. II równorzędne miejsce (I miejsca nie przyznawano) w I wojewódzkim Konkursie na Ekologiczna Gminę Województwa Toruńskiego, za działania związane z ochroną środowiska do 1993 roku włącznie i nagroda w wysokości 60 000 zł (1994 r.);
2. I miejsce we wspomnianym wyżej konkursie za działania prowadzone w 1994 roku i nagroda w wysokości 120 000 zł (1995 r.);
3. Wyróżnienie i nagroda w wysokości 80 000 zł w Ogólnopolskim Konkursie na zagospodarowanie odpadów stałych, ogłoszonym przez NFOŚ i GW w Warszawie  (1995 r.);
4. III miejsce w Wojewódzkim Konkursie na Ekologiczną Gminę Woj. Toruńskiego i nagroda w wysokości 75 000 zł (w 1996 roku za rok 1995);
5. IV miejsce w w/w konkursie i  nagroda w wysokości 35 000 zł (w 1997 roku za rok 1996);
6. II miejsce w w/w konkursie i nagroda w wysokości 80 000 zł (w 1998 roku za rok 1997);
7. Tytuł "Gmina jakich mało" w III Edycji Ogólnopolskiego Konkursu, za realizację programu w zakresie zadrzewień (1998 r.);
8. Wyróżnienie w I Edycji Konkursu Województwa Kujawsko - Pomorskiego, za realizacje zadań w ochronie środowiska (2000) i nagroda w wysokości 50 000 zł;
9. Nagroda w II Edycji Ogólnopolskiego Konkursu na najlepiej rozwiązaną gospodarkę wodno - ściekową na terenach wiejskich, ogłoszonego przez NFOŚiGW w Warszawie, nagroda w wysokości 500 000 zł (2001);
10. Wyróżnienie i nagroda w wysokości 10 000 zł w III Edycji Konkursu Województwa Kujawsko - Pomorskiego, za realizację zadrzewień (2002).

Gospodarka ściekami - stan wyjściowy

 W 1990 roku gmina nie posiadała komunalnej sieci kanalizacyjnej. Funkcjonowały      z różnym skutkiem 3 zakładowe oczyszczalnie ścieków w trzech gospodarstwach Stadniny Koni i oczyszczalnia w PGR Linowo. Obiekty te pracowały na przestarzałych technologiach   i wymagały remontu. Sieć kanalizacji przy tych oczyszczalniach miała charakter lokalny - nie była rozwinięta, gdyż zwykle ograniczała się do osiedli mieszkaniowych pracowników tych zakładów.
Przyjęta koncepcja rozwiązania problemów związanych z oczyszczaniem i odprowadzaniem ścieków 
W 1990 roku oddano do użytku wybudowaną gminną mechaniczno - biologiczną oczyszczalnię ścieków, usytuowana w centrum gminy. Budowę sieci kanalizacyjnej rozpoczęto w latach 1990 - 1992 od miejscowości Świecie nad Osą.
Problem ochrony środowiska wodnego, zgodnie z opracowanym w 1993 roku "Programem Ochrony i Kształtowania Środowiska gminy Świecie nad Osa", władze uznały za priorytetowy, dlatego też znaczna część działań koncentrowała i koncentruje się głównie na poprawie gospodarki ściekowej. Zadania te są trudne do realizacji i oprócz rozwiązań techniczno - ekonomiczno - prawnych trzeba było wziąć pod uwagę także potrzebę ekologicznego gospodarowania przez cale społeczeństwo gminy. Bardzo ważną sprawą było uzyskanie akceptacji społecznej, dotyczącej planowanych rozwiązań i realizowanych zadań .dlatego jednocześnie z wypełnianiem zadań o charakterze inwestycyjnym, realizowano program podnoszenia świadomości ekologicznej mieszkańców. Działania te koncentrowały się na przeprowadzeniu szkoleń i propagowaniu tematów związanych m. in. z oczyszczaniem ścieków.
Celem zachęcenia mieszkańców nie przyłączonych do sieci kanalizacji zbiorczej do systematycznego dowozu ścieków do punktu zlewnego przy gminnej oczyszczalni, Rada Gminy podjęła w 1993 roku uchwałę o bezpłatnym zrzucie ścieków do punktu zlewnego przy gminnej oczyszczalni. Działania te nie przyniosły jednak większych rezultatów, gdyż odległość gospodarstw rolnych z oddalonych miejscowości gminy sięgała średnio 10-15 km, co stwarzało dla dostawców dodatkowe obciążenie finansowe.
Głównym założeniem wspomnianego programu było dążenie do uporządkowania gospodarki ściekowej poprzez zorganizowanie przejęcia wszystkich ścieków powstających na terenie gminy. Ważnym zadaniem było wybudowanie 2 025 m kanalizacji sanitarnej wraz  z przepompownią ścieków i kolektorem tłocznym, która obejmowała nieskanalizowaną  część zwartej zabudowy miejscowości Lisnowo, z odprowadzeniem ścieków do administrowanej przez ABM AWRSP oczyszczalni w Lisnowie (1996). Wynikiem realizacji tego zadania było wykonanie 51 przyłączy do budynków, co umożliwiło odbiór ścieków od 56 rodzin i 5 podmiotów gospodarczych. Uzyskano w ten sposób efekt ekologiczny w postaci przejęcia i odprowadzenia do oczyszczalni ścieków około 30 m3 na dobę oraz zlikwidowania 22 szamb. Udział mieszkańców w kosztach inwestycji wyniósł 10%.
Rok 1996 charakteryzował się również dalszym prowadzeniem działań w zakresie porządkowania gospodarki ściekowej na terenach o rozproszonej zabudowie. W związku z powyższym podjęto temat budowy przyzagrodowych oczyszczalni ścieków. Opracowany został "Program unieszkodliwiania ścieków socjalno - bytowych w zabudowie rozproszonej na terenie gminy Świecie nad Osą". Wskazaniami tego programu była m. in. potrzeba uporządkowania gospodarki ściekami we wsiach Bialobłoty i Bursztynowo. Zadanie w zakresie rzeczowym objęło wybudowanie 77 oczyszczalni przyzagrodowych (na bazie osadnika gnilnego typu Biosfer i drenażu rozsączającego) oraz 2 oczyszczalni mechaniczno - biologicznych ( na bazie osadnika gnilnego i złoża biologicznego). Zlikwidowano przy tym 31 prowizorycznych i nieszczelnych szamb oraz przejęto do oczyszczenia  około 70 m3 ścieków dobowo.
W 1997 roku Uchwalą Nr XVIII/105/97 Rady Gminy w Świeciu nad Osą przyjęto szczegółowe zasady utrzymania i porządku na terenie gminy, a znaczna ich część dotyczyła poprawy gospodarki ściekowej.
W latach 1999-2000 zrealizowano zadanie pn. "Budowa kanalizacji sanitarnej dla części wsi Linowo z przejęciem ścieków z istniejącej oczyszczalni i przetłoczeniem na gminną oczyszczalnię ścieków w Świeciu nad Osą wraz z jej częściową modernizacją" (przedsięwzięcie obejmowało tereny wsi Linowo i częściowo Rychnowo). Istniejąca przestarzała oczyszczalnia ścieków w Linowie wybudowana była głównie pod potrzeby wielorodzinnych budynków mieszkalnych w dawnym PGR. Pracowała w technologii osadnika Imhoffa i złóż biologicznie zraszanych, z których ścieki odpływały bezpośrednio do odbiornika, jakim była rzeka Struga Radzyńska. Technologia ta nie zapewniała wymaganego stopnia oczyszczania ścieków. Dobowy zrzut ścieków sięgał 30 m3 od 80 rodzin. Oczyszczalnia ta nie przyjmowała ścieków pozostałych od ponad 130 rodzin w ilości około 60 m3/ d.
Widząc zagrożenie czystości wód powierzchniowych i gruntowych podjęto starania    w celu przejęcia przez gminę od AWRSP obiektów szczególnie zagrażających środowisku naturalnemu. Rada Gminy uchwałą Nr X/ 79/ 99 z dnia 20 grudnia 1999 roku upoważniła Zarząd  Gminy do bezpłatnego przejęcia infrastruktury komunalnej (kanalizacji zbiorczej i oczyszczalni ścieków) we wsiach: Lisnowo, Mędrzyce, Widlice i Szarnoś. Po przejęciu tych obiektów dokonano całościowej wymiany sieci wodociągowej oraz zlecono opracowanie analizy  techniczno - ekonomicznej co do celowości remontu, polegającego na modernizacji istniejącej oczyszczalni ścieków w Lisnowie.
Celem tego przedsięwzięcia, poza modernizacją poletek osadowych, było zainstalowanie zatapialnych mieszadeł napowietrzających, poprawiających prace oczyszczalni przy niskich temperaturach. Dodatkowo, poprzez modernizację istniejącego sterowania urządzeń planowo osiągnąć zmniejszenie zużycia energii elektrycznej.
Opracowana analiza wykazała zasadność i celowość odprowadzenia ścieków z oczyszczalni w Linowie do oczyszczalni ścieków w Świeciu nad Osą. Wariant ten pozwolił na zlikwidowanie jednej oczyszczalni i pomniejszenie kosztów jednostkowego oczyszczania ścieków na gminnej oczyszczalni w Świeciu nad Osą, ze względu na jej dociążenie (z 52,7 m3/ d do 105,7 m3/ d) i wykorzystanie mocy przerobowej. Ponadto, zastąpienie oczyszczalni w Linowie przepompownią przyczyniło się do obniżenia kosztów inwestycji oraz kosztów eksploatacyjnych. Stworzona możliwość skanalizowania pozostałej części wsi Linowo oraz częściowo wsi Rychnowo.
W wyniku realizacji opisanego wyżej przedsięwzięcia zwiększono procent skanalizowania gminy, poprzez zbudowanie łącznie: 44 przyłączy (1 276 m), kolektora grawitacyjnego o śr. 200 mm (1 945 m), kolektorów tłoczonych o śr. 160 i 110 mm (6 679 m), kolektorów tłocznych o śr. 40 i 63 mm (2 974 m) oraz 1 przepompowni głównej i 35 przepompowni przyzagrodowych. Zlikwidowano przy tym 79 nieszczelnych szamb i przejęto ścieki od 215 rodzin (860 mieszkańców) w ilości 53 m3/ d. Poprawiono również parametry zrzucanych oczyszczonych ścieków.
W okresie od września 2001 roku do marca 2002 roku realizowano zadanie inwestycyjne pn. "Budowa kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej i tłocznej w miejscowościach Mędrzyce, Widlice, Lisnówko, Szarnoś, przepompowni w tych miejscowościach i zasilania energetycznego tych przepompowni." Uporządkowano tym gospodarkę ściekową  w północnej części gminy poprzez zastosowanie w procesie budowy alternatywnego rozwiązania polegającego na odstąpieniu od modernizacji trzech oczyszczalni w miejscowościach Mędrzyce, Widlice i Szarnoś oraz wykonaniu zbiorczej kanalizacji grawitacyjnej w miejscowości Lisnówko i przetłoczeniu ścieków do gminnej oczyszczalni     w Świeciu nad Osą, powodując jej dociążenie.
Do komunalnej sieci podłączono przy tym dodatkowo 18 nowych gospodarstw domowych. Realizując wymienione zadanie uzyskano właściwy stopień oczyszczenia ścieków, pochodzących od 522 mieszkańców w ilości 52 m3/ d, a odprowadzanych do rzeki Osy. Dociążono gminną oczyszczalnię w Świeciu nad Osą do pełnej mocy przerobowej z 105,71 m3/ d do 190,32 m3/ d (max. 244,80 m3/ d).
Zbudowano łącznie: przykanaliki o śr. 160 mm (97 m), kanalizację tłoczną o śr. 160 mm     (11 200 m) i o śr. 63 mm (610 m), grawitacyjną kamionkową o śr. 200 mm (633 m), grawitacyjną o śr. 150 mm (125 m) oraz 4 przepompownie sieciowe, 8 przepompowni przyzagrodowych i 24 studnie rewizyjne.
Podsumowując, w latach 1990-2002 wybudowano 40 km sieci kanalizacyjnej. Koszty poniesione na jej budowę oraz budowę gminnej oczyszczalni ścieków w tym czasie wyniosły ogółem 3 706 000 zł. Źródła finansowania tych inwestycji przedstawiały się następująco:
AWRSP 1 023 000 zł, WFOŚ i GW 186 000 zł, AR i MR 471 000 zł, Bank Światowy 349 000 zł, Budżet Gminy 1 477 000 zł, NFOŚ i GW 200 000zł.

Gospodarka ściekami - stan obecny

W 2002 roku do systemu oczyszczania ścieków, łącznie z 79 oczyszczalniami przyzagrodowymi, włączonych było 78,7 % gospodarstw domowych.
Istniejący system kanalizacyjny obsługuje oczyszczalnie ścieków w Świeciu nad Osą (190,32 m3/ d, max 244,80 m3/ d) oraz w Lisnowie (48,5 m3/ d). Produkcja ścieków w gminie w 2002 roku wynosiła 65 562,7 m3.
Koszt oczyszczania ścieków wynosił w 2002 roku 2,50 zł/ m3. Opłata pobierana od mieszkańców w tym zakresie wynosiła 1,71 zł/ m3, a od zakładów przemysłowych 2,41 zł/m3. Gmina dofinansowywała koszt oczyszczania ścieków kwotą 0,79 zł/ m3.
Od 1 kwietnia 2003 roku opłata naliczana mieszkańcom wynosi 1,80 zł/ m3, a zakładom przemysłowym 2,63 zł/m3.

Kierunki działań w latach następnych

W najbliższej perspektywie planowane jest wybudowanie oczyszczalni ścieków w miejscowości Nowy Młyn oraz wybudowanie 4 km sieci kanalizacyjnej, jak też objęcie pozostałego terenu o rozproszonej zabudowie programem budowy przyzagrodowych oczyszczalni ścieków. Powyższe plany zapisane są w Strategii Gminy.


Wójt Gminy Świecie nad Osą - lek. wet. Ireneusz Maj
Sporządzający opis - Bożena Klonowska
Mapa - Jan Zdziebłowski


Wytworzył: Marek Lewandowski (29 kwietnia 2003)
Opublikował: Jan Zdziebłowski (29 kwietnia 2003, 09:02:14)

Ostatnia zmiana: Marek Lewandowski (12 listopada 2012, 07:51:38)
Zmieniono: zmiana administratora

rejestr zmian tej informacji »


Liczba odsłon: 15339

wersja do zapisu wersja do druku

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Cookies.

Zamknij